ورود به اپلیکیشن
اغلب الگو های غذایی و رفتاری افراد بزرگسال در دوران کودکی شکل می گیرد و افراد خیلی کم پیش می آید که در بزرگسالی عادات خود را تغییر دهند. در نتیجه توجه به کمیت و کیفیت رژیم غذایی کودکان اهمیت فراوانی در سلامت و جلوگیری از بروز بیماری های مختلف دارد.
اغلب الگو های غذایی و رفتاری افراد بزرگسال در دوران کودکی شکل می گیرد و افراد خیلی کم پیش می آید که در بزرگسالی عادات خود را تغییر دهند. در نتیجه توجه به کمیت و کیفیت رژیم غذایی کودکان اهمیت فراوانی در سلامت و جلوگیری از بروز بیماری های مختلف دارد؛ به همین دلیل توجه به نحوه شکل گیری عادات مصرفی غذایی در کودکان شایان توجه است.
کودکان در سنین پایین و پیش از ورود به مدرسه غالبا تحت تاثیر محیط خانواده و اعضای خانواده قرار دارند، ولی پس از ورودشان به مدرسه، به دلیل دور ماندن از محیط خانواده و گذراندن ساعاتی در روز در کنار همسالان شان در مدرسه، موجب تغییر عادات غذایی شان شده و انتخاب های غذایی آنها تحت تاثیر محیط و افرادی که با آنها سرو کار دارند قرار می گیرد.
به طور معمول وعده های غذایی (صبحانه، ناهار، شام) در کنار خانواده و در منزل میل می شود، بنابراین از الگوی غذایی کل خانواده تبعیت خواهد کرد، ولی میان وعده ها در مدرسه به همراه همسالان و دوستان و همچنین در ساعاتی از روز و بدون حضور والدین به مصرف می رسند، که دلیلی برای بروز اختلاف بین الگوی غذایی والدین و کودکان به حساب می آید.
تحقیقات نشان داده اند که بین رژیم غذایی نوجوانان و والدین شان تفاوت بسیار وجود دارد و آنها اکثرا تمایل به مصرف تنقلات، غذا های آماده، سس مایونز و نوشابه های گازدار دارند و دفعات مصرف در این رده سنی بیشتر از رده سنی والدین شان است.
نکته قابل توجه این است که میان وعده ها سهم به سزایی در تامین انرژی و مواد مغذی برای دانش آموزان دارد، ولی با این تفاصیر دانش آموزان میان وعده هایی را مصرف می کنند که حاوی انرژی بالا و مواد مغذی پایین است و شامل مقدار بسیار زیادی چربی و قند می شود. این نوع از مواد غذایی نوعی سیری کاذب به وجود می آورند که فرد با مصرف آنها فقط سیر می شود ولی نیاز های تغذیه ای وی بر طرف نمی شود، و مصرف این خوراکی ها در زمان های مناسب نه تنها اشتهای کودکان را از بین می برند، بلکه در دراز مدت آنها را در معرض ابتلا به سوء تغذیه قرار می دهد. این مواد غذایی به دلیل داشتن انرژی بسیار زیاد، به دلیل تجمع در بدن به بروز اضافه وزن و چاقی منجر می شود.
بسیاری از مطالعات در دنیا علل بروز و شیوع چاقی و اضافه وزن در کودکان و نوجوانان که روزانه در حال افزایش است را کیفیت و کمیت الگوی وعده ها و میان وعده های مصرفی در طول روز بر می شمارند.
خوراکی هایی همچون پفک، چیپس، شکلات، شیرینی ها، پیراشکی، نوشابه های گازدار، آبمیوه های صنعتی، انواع ساندویچ ها که مواد اولیه شان سوسیس، کالباس، همبرگر آماده و پیتزا می باشد؛ جزو مواد غذایی پر انرژی و کم ارزش از لحاظ تغذیه ای به حساب می آیند، که طرفداران بسیاری در میان کودکان و نوجوانان دارند. این مواد غذایی به جز اینکه میزان زیادی انرژی را برای فرد تامین می کنند و احساس گرسنگی را رفع می کنند، هیچ ماده مغذی برای رشد و سلامت بدن به همراه ندارند؛ این در حالی است که با استفاده از مواد غذایی مناسب و مفید در میان وعده ها علاوه بر تامین انرژی می توان مواد مغذی مورد نیاز بدن را تامین کرد.
مطالعات نشان می دهد بهره گیری از یک میان وعده ی مناسب و مغذی در طول روز، بر حافظه کوتاه مدت، میزان توانایی یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تاثیر مثبت می گذارد.
نمونه ای از میان وعده های مناسب
میوه های تازه فصل، از جمله؛ سیب، پرتقال، نارنگی، موز و غیره. با اینکه در مصرف خود میوه توصیه های بسیار شده ولی تهیه آبمیوه طبیعی در منزل نیز به عنوان میان وعده مناسب محسوب می شود.
انواع سبزی ها از قبیل؛ هویج، خیار، گوجه فرنگی و غیره.
میوه های خشک همانند؛ کشمش، خرمای خشک، توت خشک، انجیر خشک، انواع برگه ها، و سایر مواد غذایی از این نوع، این مواد علاوه بر داشتن مواد قندی طبیعی حاوی برخی از انواع ویتامین ها و مواد معدنی است.
انواع مغز ها، به طور مثال؛ گردو، بادام، پسته، فندق، و غیره. که علاوه بر دربرگیری انواع ویتامین ها و مواد و املاح معدنی، حاوی پروتئین گیاهی و چربی مفید نیز هستند.
لبنیات به خصوص شیر که به همراه بیسکوییت و یا کیک های خانگی صرف شوند.
ساندویچ های سبک همانند؛ نان و پنیرو گردو، نان و پنیر و گوجه، نان و تخم مرغ آب پز و گوجه فرنگی، و غیره. و اگر فرزند شما اضافه وزنی ندارد مقداری کره یا خامه نیز در تهیه این نوع ساندویچ ها مفید است. همچنین ساندویچ مرغ، همبرگر خانگی، انواع کوکو یا کتلت خانگی، به همراه سبزیجات مفید و خوشمزه هستند.
راهکار هایی برای بهبود تغذیه و سلامت دانش آموزان
- یادگیری و آگاهی از نیاز های دانش آموزان،
- اصلاح عادات غذایی نادرست،
- بهبود روش تغذیه در برنامه های آموزشی،
- آگاه کردن والدین و کودکان درباره ی اثر قابل توجه تغذیه در یادگیری و درک مطالب،
- آگاهی از اهمیت صرف صبحانه،
- آگاهی از گروه های غذایی و ارزش آنها،
- تشویق دانش آموزان به خوردن لبنیات و شیر و انواع سبزی و میوه،
- آگاهی دادن درباره ی مضرات شکلات، شیرینی، و تنقلات کم ارزش،
- ایجاد بوفه مناسب که دارای غذایی سالم در مدرسه به همراه آموزش دانش آموزان؛ می توانند راهکاری مناسب برای بهبود وضعیت جسمانی کودکان باشند.
بوفه های موجود در مدرسه می باید از فروش مواد غذایی با انرژی زیاد و کم ارزش مثل؛ انواع پفک، یخمک؛ نوشابه، آدامس، شکلات و هر نوع ماده غذایی بسته بندی و فرآوری شده پایان دهند و سعی کنند الگوی تغذیه ای مناسبی برای دانش آموزان رقم زنند و خوراکی های سالمی همچون ساندویچ نان و پنیر، نان و تخم مرغ، شیر، بیسکوییت، خرما، و انواع میوه ها همانند گلابی، سیب، نارنگی، پرتقال و موز را در بوفه ها عرضه کنند.