آخرین مقالات ارسالی

محبوب ترین ها

پربازدیدترین ها

کلمات کلیدی :

سالمندی|پیر|پوکی استخوان|ورزش|یبوست|اضافه وزن|برنامه غذایی

تغذیه‌ی صحیح دوران سالمندی

۰۱

آبان

سالمندی به سه دوره خاص تقسیم می‌شود:

1- دوره‌ی سالمندی جوان، بین سنین ۷۵-۶۰ سال؛ 2- دوره‌ی سالمندی میانی، بین سنین ۸۵-۷۵ سال و 3- دوره‌ی عمیقاً پیر، یعنی بالای  ۸۵ سالگی.
هر کدام از این دوران، نیازمندی و شرایط فیزیکی خاص خود را دارند. عضلات از ۲۵ سالگی شروع به از دست دادن تارهای خود می‌کند و فرآیند پیری آغاز می‌گردد. درصورت عدم فعالیت‌بدنی، این روند سریع‌تر پیش می‌رود.


پوکی استخوان و اختلالات شناختی، همچون کاهش حافظه و بروز آلزایمر نیز جزء مشکلاتی است که، ورزش در آنها تاثیرگذار است. در صورت حفظ عملکرد عضلانی، به نگهداری استخوان‌هایی که دچار کاهش مواد معدنی شده‌اند، کمک می‌شود. در این سنین شکستگی استخوان به دلیل عدم تعادل، شایع است.

باید روزانه ورزش‌های تعادلی انجام گیرد؛ بدین‌صورت که، سالمند روی دو پا ایستاده و پاها به اندازه عرض شانه باز می‌شود، سپس به طور متناوب ۳۰ ثانیه چشم‌ها را بسته و ۳۰ ثانیه چشم‌ها باز نگه داشته می‌شود. در مرحله‌ی بعدی به عنوان تکیه‌گاه در کنار دیوار قرار گرفته، روی پای چپ ۳۰ ثانیه، سپس روی پا راست ۳۰ ثانیه بایستد. این حرکات با چشم بسته نیز تکرار گردد. در ضمن سالمندان باید در هنگام خواب چراغ‌خواب روشن نمایند، تا در تاریکی دچار مشکل نشوند؛ چون اندام‌ها در پاسخ و محرک‌هایی که از محیط می گیرند به علت گذر زمان حساسیت خود را از دست می‌دهند.


سالمندان باید روزانه بین ۸-۶ لیوان آب مصرف نمایند، تا از کم‌آبی و یبوست جلوگیری گردد. پروتئین‌های دریافتی باید از منابع با کیفیت و کم‌کالری مثل؛ ماهی و مرغ تامین گردد. اگر چربی خون دارند، حداکثر ۳ زرده و اگر سالم هستند، می‌توانند ۵-۴ زرده‌ی تخم‌مرغ در هفته مصرف نمایند. درصورت اضافه وزن، باید وزن ایشان کنترل شود تا دچار بیماری‌های دیابت، فشار خون و مشکلات قلبی و عروقی نشوند. به منظور تامین اسیدهای چرب، مصرف دو بار در هفته ماهی توصیه می‌شود. مصرف میوه و سبزی برای تامین ویتامین، مواد معدنی و فیبر بدن ضروری است.

روغن مصرفی نیز باید از نوع روغن زیتون، کنجد، کلزا و کانولا باشد و روش پخت سالم، مانند؛ بخارپز، آبپز و تنوری بهتر است. همچنین استفاده از ویتامین B12 ،D و عنصر کلسیم به صورت مکمل و یا مواد غذایی حاوی کلسیم، می‌تواند مفید واقع شود.
با افزایش سن، علاوه بر کاهش توده‌ی عضلانی، ذخیره‌ی پروتئینی بدن کاهش یافته و از طرفی میزان نیاز به پروتئین با افزایش سن، نه تنها کاهش نمی‌یابد، بلکه یا ثابت مانده و یا افزایش می‌یابد. به ویژه در صورت ابتلاء به بیماری‌ها و یا عفونت‌ها، این مسئله بسیار مهم است. توصیه می‌شود 40 تا 60 درصد از انرژی دریافتی روزانه‌ی سالمندان از پروتئین‌ها، به ویژه پروتئین‌های با کیفیت بالا، تامین شود.

 

دریافت کافی مایعات در سالمندان بسیار مهم است. ممکن است علائم کمبود آب در بسیاری از سالمندان به صورت خشکی لب‌ها، گود افتادن چشم‌ها، تب، یبوست، کاهش حجم ادرار و تهوع باشد. این مسئله در مورد سالمندانی که در مناطق گرم زندگی می‌کنند، شایع‌تر است. استفاده از داروهای ادرار‌آور نیز از عوامل مؤثر در ایجاد کم‌آبی سالمندان است.

اغلب سالمندان علاقه‌ی زیادی به مصرف مکمل‌های ویتامینی دارند، اما باید از مصرف بیش از حد مکمل‌ها خودداری شود. در مورد ویتامین‌های محلول در آب، معمولاً کمبودی در سالمندان دیده نمی‌شود، مگر در سالمندان الکلی که ممکن است کمبود ویتامین B1 وجود داشته باشند و یا سالمندانی که دچار سوء‌تغذیه هستند.

 


همچنین ممکن است بعضی از سالمندان، به علت مشکلات دندان و یا مشکلات گوارشی از خوردن سبزی و میوه پرهیز کنند، در حالی که این منابع غذایی تأمین کننده‌ی ویتامین C هستند. مصرف زیاد آنتی بیوتیک‌ها نیز، می‌تواند در سالمندان کمبود ویتامین K ایجاد کند.
کمبود ویتامین D ممکن است در سالمندان، به ویژه آن‌هایی که از نور آفتاب دور هستند، به وجود آید. رعایت یک برنامه‌ غذایی صحیح، مواد معدنی مورد نیاز سالمندان را تا حد زیادی تأمین می‌نماید. باید حتما به میزان کلسیم دریافتی، که معمولاً مقدار مصرف آن در سالمندان به میزان توصیه‌شده نمی‌رسد، توجه شود.


 

عوامل متعددی در کمبود کلسیم سالمندان نقش دارند، از جمله؛ میزان جذب روده‌ای کلسیم، کار کلیه‌ها، متابولیسم استخوان‌ها، اثرات متقابل مواد مغذی بر یکدیگر و بر داروها، کم‌تحرکی و عدم مصرف کافی لبنیات به دلیل عدم تحمل لاکتوز، در صورتی که شیر و لبنیات به مقدار کافی مصرف نشود ممکن است نیاز به مصرف مکمل کلسیم وجود داشته باشد. ذکر این نکته حائز اهمیت است که تشخیص آن باید توسط پزشک و متخصص تغذیه صورت گیرد. در مورد سدیم هم باید در سالمندانی که مبتلا به فشار خون، مشکلات قلبی، کلیوی و دیابت هستند، محدودیت‌هایی اعمال شود.


اخبار پیشنهادی

نظرات کاربران

ارسال نظر جدید

لطفا برای ارسال نظر فرم زیر را پر کنید

  • هنوز هیچ نظری ارسال نشده است .