آخرین مقالات ارسالی

محبوب ترین ها

پربازدیدترین ها

کلمات کلیدی :

رشد|قد|استخوان‌سازی|برنامه غذایی|تغذیه مناسب|رژیم غذایی

مطالب مرتبط :

دادن قطره آهن بعد از 4 تا 6 ماهگی به نوزاد، بازی کردن با او و ...، همگی بر روی هوش کودک تاثیر‌گذار می‌باشد. شیر مادر مهم‌ترین منبع تغذیه برای نوزاد است و رعایت هرم بارداری، یعنی تغذیه دوران جنینی و سلامت آن، تاثیر مستقیم بر سلامت و هوش کودک دارد.  مهم‌ترین عامل تهدید‌کننده‌ی کودک در زمان اسهال و استفراغ، از دست دادن مایعات بدن است. بهترین راه جبران مایعات از دست رفته‌ی بدن کودک، استفاده از روش‌های طبیعی (خوراکی) است و بهتر است روش‌های غیر‌طبیعی (تزریق سرم) در موارد خاص و با تشخیص پزشک صورت گیرد. بدون شک از تأثیر مفید اسیدهای چرب امگا3 در کنترل بیش‌فعالی آگاه هستید. در عین حال باید بدانید که، برخی مواد غذایی باید در بچه‌های مبتلا به بیش فعالی محدود شده و حتی از تغذیه آن‌ها حذف شود.   یکی از عوامل مهم و موثر در بروز اضافه وزن و چاقی در کودکان و نوجوانان کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه، کیفیت و کمیت الگوی وعده‌ها و میان‌وعده‌های مصرفی روزانه است.   اغلب الگوهای غذایی و رفتاری افراد بزرگسال در دوران کودکی شکل می­ گیرد و افراد خیلی کم پیش می­ آید که در بزرگسالی عادات خود را تغییر دهند. در نتیجه توجه به کمیت و کیفیت رژیم غذایی کودکان اهمیت فراوانی در سلامت و جلوگیری از بروز بیماری ­های مختلف دارد؛ به همین دلیل توجه به نحوه شکل­ گیری عادات مصرفی غذایی در کودکان شایان توجه است. دلیل اینکه کودک شما نسبت به غذا خوردن بی‌میل است، می‌تواند تغذیه نامناسب و ناراحتی‌هایی چون، التهاب، ضایعه‌های پوستی، حالت تهوع، سرماخوردگی، سرفه کردن پیاپی و ... باشد. واکنش‌های آلرژیک در کودکان به صورت اگزمای حاد روی صورت، زانو و آرنج‌، کهیر یا تورم، چشم‌های اشک‌آلود یا آبریزش بینی و تنگی تنفس یا نشانه‌های گوارشی ظاهر می‌شوند. این گونه نشانه‌های آلرژیک را در کودکانتان جدی بگیرید، زیرا ممکن است مسیر تنفسی کودک ظرف چند دقیقه بسته شود و حتی کشنده باشد. لپتین، هورمون مرتبط با چاقی و یکی از فاکتور‌های کلیدی است که، در بلوغ دختران و پسران و  رشد صفحات استخوانی اهمیت دارد. چاقی دوران کودکی، پیامدهای جبران‌ناپذیری به دنبال دارد، که یکی از عوارض آن کوتاهی قد است. با تغییر رژیم غذایی می‌توان رشد قدی را چند سانتی‌متر افزایش داد.

عوامل ژنتیکی و محیطی مؤثر بر رشد قدی

۰۱

آبان

رشد قد از بدو تولد آغاز شده، در سن بلوغ به اوج خود رسیده و با کاهش روند آن در سن 18 الی 20 سالگی به انتهای خود می‌رسد. در واقع استخوان‌سازی تا اوایل 20 سالگی انجام شده و صفحات استخوانی در خانم‌ها در 21 سالگی و در آقایان در 25 سالگی به هم متصل می‌شوند. بازه‌ی زمانی قد کشیدن در پسران، طولانی‌تر از دختران می‌باشد. دخترها در شروع قاعدگی، جهش رشد بیشتری داشته و بعد از آن سرعت رشد کم‌تر می‌شود.
سرعت رشد نوجوانان در سن بلوغ (دختران در 9 سالگی و  پسران در 11 سالگی) افزایش قابل‌توجهی می‌یابد، که این رشد سریع 4 تا 6 سال ادامه دارد، اما در سن 18 تا 20 سالگی تنها 2 تا 3 سانتی‌متر به قد اضافه می‌شود. البته این مساله به عوامل ژنتیکی بستگی زیادی دارد.
فرمولی با نتیجه‌ی تقریبی در رابطه با تخمین قد وجود دارد که : قد پدر + قد مادر  تقسیم بر 2 .
حال عدد به دست آمده را در دختران منهای 6 و در پسران به اضافه 6 می‌کنیم. برای مثال قد پدری 184 و مادری 170 می‌باشد.
184+170=354
2/354=177
دختر این خانواده: 171
پسر این خانواده: 183
عدد به دست‌آمده تقریبی می‌باشد.


راه‌کارهای افزایش قد
 

هورمون رشد در سنین کودکی و نوجوانی، تکثیر سلولی در مناطق غضروفی را تحریک و استخوان‌سازی را افزایش می‌دهد. استخوان‌سازی تا اوایل 20 سالگی، افزایش قد را برای ما به همراه دارد. اما بعد از آن به دلیل توقف رشد طولی استخوان‌ها، دیگر افزایش قد امکان‌پذیر نمی‌باشد. بنابراین تلاش برای افزایش هورمون رشد از عواملی است که، در این بازه‌ی زمانی طلایی، برای قد کشیدن از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می‌باشد. رعایت عواملی مانند؛ خواب کافی، استفاده از 6 وعده‌ی غذایی به جای 3 وعده، ورزش کردن، کاهش استرس و مواد غذایی غنی از کلسیم مانند؛ شیر و لبنیات تأثیرگذار خواهد بود.
نوجوانانی که در سنین رشد از افزایش قد مناسبی برخوردار نیستند، می‌توانند با مصرف مکمل‌های ویتامینی و املاح و همچنین آهن، رشد قدی خود را تا حدود قابل‌توجهی افزایش دهند. مکمل‌هایی وجود دارند که میزان هورمون رشد را بالا می‌برند. اما مصرف آن‌ها باید طبق نظارت پزشک صورت گیرد. همچنین این مکمل‌ها تا زمانی که شخص در سن رشد می‌باشد موثر و بعد از آن مضر می‌باشد. ایجاد محیطی مناسب، موجب عملکرد بهتر این مکمل‌ها می‌شود.

پس اگر قصد دارید فرزندتان قد بلندتری داشته باشد، هفته‌ای 1 بار جگر و دو بار غذای دریایی را، در برنامه‌ی غذایی او در نظر بگیرید. مصرف روزی چند عدد بادام، بادام‌زمینی و همچنین گردو را هم به میان‌وعده‌هایشان اضافه کنید (البته سعی کنید از نوع بو نداده و خام آن باشد).

 

اگرچه تغذیه‌ مناسب بیشترین اثر را در مراحل رشد دارد، اما از آنجا که سن بلوغ آخرین شانس ما برای داشتن قد بلند‌تری می‌باشد، انجام ورزش‌های مناسب عامل مهم افزایش قد به حساب می‌آید ( ورزش‌هایی مثل شنا، بدمینتون، والیبال و تنیس) را باید انجام داد. یک برنامه‌ی ورزشی مناسب می‌تواند گردش املاح استخوانی را افزایش داده، که این مساله‌ی بسیار مهمی در افزایش قد می‌باشد. ورزش ترشح هورمون رشد را افزایش داده و در کنار بهبود عملکرد ریه، جذب اکسیژن را افزایش می‌دهد.

در افرادی که کم‌کاری تیروئید دارند اتصال زود هنگام غضروف‌های مفصلی می‌تواند رشد استخوان‌ها را متوقف کند. بنابراین انجام آزمایش تیروئید و پیگیری آن، می‌تواند در جلوگیری از این روند موثر باشد. مصرف روی می‌تواند موجب افزایش عملکرد تیروئید شود.
از دیگر عوامل بسیار مهم تعیین‌کننده‌ی قد، ژنتیک می‌باشد که آن را در کنار عوامل داخل رحمی و محیطی می‌سنجند. 60 تا 80 در‌صد تفاوت قد افراد، به فاکتور‌های ژنتیکی، 20 تا 40 درصد به عوامل محیطی، مانند؛ سبک زندگی، آب‌و‌هوا و عادات غذایی بستگی دارد. به عنوان مثال، اگر در کشوری آسیایی که میانگین قد 178 سانتی‌متر می‌باشد، شخصی با قد 185 سانتی‌متر باشد، این تفاوت قد را باید به دلیل عوامل محیطی دانست.
هورمون رشد هورمونی است که، از هیپوفیز ترشح شده و مسئول افزایش قد است. رژیم‌هایی که موجب افزایش هورمون رشد می‌شوند، تا پیش از اینکه اپی‌فیز‌، استخوانی شود، موثر می‌باشد. 

 


توصیه‌های تغذیه‌ای برای افزایش قد: 

در رژیم غذایی کودکان و نوجوانان، پروتئین از مهم‌ترین عوامل تاثیر‌گذار بر افزایش قد می‌باشد. زیرا پروتئین‌ها منبع خوبی برای آمینو‌اسیدها می‌باشند، که برای تولید هورمون رشد ضروری هستند. نوجوانان این ماده را در وعده‌های غذایی مختلف در روز از انواع غذاهای پروتئینی دریافت می‌کنند. بهتر است پروتئین موجود در رژیم غذایی نوجوانان بیشتر از منابع پروتئینی حیوانی باشد، مانند؛ گوشت گوسفند (ازنوع کم‌چرب آن) یا گاو، ماهی، مرغ، شیر و تخم‌مرغ، مواد پروتئینی غیر‌گوشتی شامل؛ جو دوسر، لوبیا سبز، حبوبات، بادام ، هندوانه، تخم کدو و سویا. 

 
 

با قرار گرفتن روزانه 6 الی 8 دقیقه در معرض نور مستقیم خورشید، ویتامینD ​ مورد نیاز برای رشد و ترمیم استخوان‌ها تامین می‌شود. البته مصرف غذاهایی مانند، روغن کبد ماهی می‌تواند ویتامین D را در مناطق و زمان‌هایی که هوا ابری و کم‌نور می‌باشد، جبران کند. در کشورهای پیشرفته‌ای که آفتاب به اندازه‌ی کافی نیست، لبنیات، تخم‌مرغ و نوشیدنی‌های سویا و روغن‌ها را غنی از ویتامین D می‌کنند. در سبزیجاتی مانند، قارچ نیز، اندکی ویتامین D یافت می‌شود.

برخی افراد از مکمل‌های آمینو‌اسید استفاده می‌کنند. (‌ال-آرژینین) آمینو‌اسید شناخته شده‌ای است، که باعث تولید هورمون رشد می‌شود.

 


 

از دیگر منابع تاثیر‌گذار، منابع معدنی شامل املاحی مانند؛ کلسیم، منیزیم، روی، فلوئور و فسفر می‌باشد.
از جمله منابع کلسیم؛ شیر، ماست، پنیر خامه‌ای و بستنی، ماهی ساردین، مغز‌ها، تخم‌مرغ و گیاهان برگ‌سبز تیره مانند، اسفناج می‌باشد. برای جذب کلسیم نیاز به ویتامین D می‌باشد.

بعضی مواد غذایی مانند نمک، چربی، شکر، قهوه، نوشیدنی‌های حاوی پروتئین، دارو‌های غیر مجاز و سیگار جذب کلسیم را پایین می‌آورند.

منیزیم و فسفر نیز در گوشت و حبوبات به وفور یافت می‌شود.

 

از دلایل کوتاهی قد در خاور‌میانه، کمبود مصرف مواد غذایی حاوی روی می‌باشد. برای جبران این کمبود، باید در برنامه غذایی کودکان و نوجوانان مصرف روزانه نصف تا 1 لیوان حبوبات پخته، 2 تا 3 لیوان شیر و لبنیات دیگر، سبزیجات تازه و همچنین 150 گرم گوشت را گنجاند. همچنین تخم‌مرغ، تخم کدو، هندوانه، نخود سبز  از منابع خوب روی می‌باشند.


از اجزای اساسی برای رشد و ترمیم استخوانی، ویتامین C می‌باشد. همچنین این ویتامین در ساخت لیگامان‌ها و تاندون‌ها که بافت اسکلتی را محافظت می‌کند، لازم است. این ویتامین در بادام‌زمینی، لوبیا، سویا، برنج قهوه‌ای، زرد‌آلو، موز، گوجه‌فرنگی و توت به وفور یافت می‌شود.

بتاکاروتن در بدن تبدیل به ویتامینA  شده و این ویتامین با نگه‌داشتن کلسیم، موجب استحکام هر چه بیشتر استخوان‌ها می‌شود. این ویتامین برای بینایی و درخشندگی پوست نیز لازم می‌باشد. ویتامین A در گیاهانی مانند؛ بروکلی، شلغم، چغندر، هویج، سیب‌زمینی، مرغ، شیر، کدو، گوجه‌فرنگی، نخود و زرد‌آلو یافت می‌شود.

 

یکی دیگر از ویتامین‌های بسیار مفید و موثر در رشد قد، ویتامینB1  است، که علاوه بر رشد قد در عملکرد سیستم قلبی-عروقی و عصبی نیز موثر می‌باشد. این ویتامین در غذاهایی ‌مانند؛ برنج، لوبیاها، بادام‌زمینی و سویا یافت می‌شود.

 


 

ویتامین B2 نیز در رشد قد از تاثیر زیادی برخوردار است. از منابع خوب آن؛ ماهی، گیاهان برگ‌سبز تیره، شیر و تخم‌مرغ.
همچنین برای جذب بهتر مواد غذایی مصرف روزانه 6 تا 8 لیوان آب، ضروری می‌باشد. البته می‌توان از سبزیجات تازه وآبمیوه‌های طبیعی فاقد شکر هم استفاده کرد.

تزریق هورمون رشد، باید توسط پزشک متخصص صورت گیرد، زیرا با توجه به نتایج آزمایشات شخص و در حالی که دچار کمبود این هورمون باشند، تجویز می‌شود. حتما این هورمون‌ها را از داروخانه‌های دارای مجوز تهیه کنید، زیرا انواع تقلبی آن در بازار سیاه به وفور یافت می‌شود. بنابراین در صورتی که بدون تجویز پزشک و در شرایطی که به تزریق آن نیازی نباشد، صورت گیرد مسایل ذیل را به همراه خواهد داشت:

  • عدم تحمل گلوکز و افزایش قند خون و دیابت ملیتوس؛
  • کاهش قند خون و کومای دیابتی؛
  • ضخامت پوست؛
  • رشد غیر طبیعی مو؛
  • آسییب کبدی؛
  • افزایش فشار خون؛
  • آرتریت و التهاب مفاصل؛
  • ناتوانی جنسی؛
  • بزرگ شدن قلب و آسیب قلبی، که ممکن است غیر‌قابل جبران باشد؛
  • عملکرد ناکافی تیروئید؛
  • آکرومگالی که رشد بیش از اندازه استخوان‌ها و بافت‌های همبندی است و منجر به تغییراتی در چهره می‌شود مانند، بیرون‌زدگی استخوان فک و ابرو این حالت در بیشتر مواقع برگشت‌ناپذیر می‌باشد.

اخبار پیشنهادی

نظرات کاربران

ارسال نظر جدید

لطفا برای ارسال نظر فرم زیر را پر کنید

  • هنوز هیچ نظری ارسال نشده است .