آخرین مقالات ارسالی

محبوب ترین ها

پربازدیدترین ها

کلمات کلیدی :

تومور استخوانی|متاستاز|شیمی‌درمانی|سرطان استخوان|کاهش وزن|رژیم غذایی

مطالب مرتبط :

رژیم غذایی سالم، متعادل و سرشار از مواد طبیعی، امگا3 و پروبیوتیک‌ها به پیشگیری و کنترل سرطان سینه کمک می‌کنند. شاید این موضوع ذهن شما را هر روز درگیر خود نکند، که آیا غذایی که شما روزانه مصرف می‌کنید مواد سرطان‌زا دارد یا خیر؟! به طور تقریبی عامل سرطان در 1/5 میلیون نفر در سال گذشته، همین مواد غذایی شناخته شده است. نوع رژیم غذایی بیماران سرطانی بسیار اهمیت دارد، زیرا سیستم بدن این افراد با انجام هر دوره شیمی‌درمانی دچار تغییر می‌شود. تغذیه و رژیم غذایی مناسب می‌تواند به کاهش عوارض شیمی‌درمانی کمک نماید. اغلب سرطان‌های کولورکتال از تجمع خوش‌خیم و توده‌ای شکل سلول‌های جدار روده، که اصطلاحاً پولیپ نام دارند، نشأت می‌گیرند. در صورت ابتلاء به این بیماری، اجابت مزاج دچار تغییر می‌شود. تداوم تغییرات بیش از 4 هفته باید جدی تلقی شود. رژیم غذایی نقش بسزایی در بروز سرطان روده بزرگ دارد. کنترل رژیم غذایی و مصرف کمتر مواد غذایی سرطان‌زا، می‌تواند به جلوگیری یا کنترل سرطان روده‌ی بزرگ منجر شود. سرطان و به ویژه سرطان پستان، از جمله بیماری‌هایی است که تغذیه صحیح، در پیشگیری و درمان آن نقش مهمی دارد. خطر ابتلا به سرطان پروستات تا 70 درصد با مصرف مواد غذایی مناسب کاهش می‌یابد. توصیه می‌شود مواد غذایی کاهنده خطر ابتلا به سرطان پروستات را در اولویت برنامه‌ی غذایی خود قرار دهید. علاوه بر یک رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی مداوم نیز خطر بروز بسیاری از مشکلات خطرناک مانند، بیماری قلبی و سرطان پروستات را کاهش می‌دهد.

تومور استخوانی چیست؟

۰۱

آبان

در صورت تکثیر غیرعادی و غیرقابل کنترل سلول‌های استخوان‌ساز بدن،استئوبلاست، توده‌ی استخوانی ایجاد می‌گردد ،که به آن تومور استخوانی گفته می‌شود. امروزه جهش‌های ژنتیکی را عامل اصلی به وجود‌آمدن سلول‌های تومورال در بدن می‌دانند، ولی این که چه عواملی باعث ایجاد این جهش‌ها در سلول‌های بدن می‌شود مشخص نیست. برخی عوامل ارثی و محیطی مانند؛ ویروس‌ها، برخی از گازها و مواد شیمیائی را موثر می‌دانند. برحسب محل، توده و یا قابلیت دست‌اندازی توده به نقاط دیگر بدن، علائم خاص بیماری مشخص می‌شود.


انواع تومورهای استخوانی کدامند؟
 


تومورهای استخوانی؛ اولیه و یا ثانویه هستند. تومورهای اولیه، از تکثیر سلول‌های استخوان‌ساز در محل ایجاد می‌گردند. اگر تومورهای غیراستخوانی با سرایت به سیستم اسکلتی، آن را دچار تخریب کنند، به آن تومور ثانویه استخوان گفته می‌شود. تومورهای ثانویه و یا تومور‌های متاستاتیک استخوان، برخلاف نوع اولیه آن، در سنین بالا دیده شده و یک نمونه‌ی بارز آن سرایت سرطان پستان به سیستم اسکلتی در خانم‌هایی است که، در گذشته به دلیل سرطان پستان درمان شده‌اند.


تومورهای اولیه‌ی خوش‌خیم، که انواع کیست‌های استخوانی نیز از آن دسته‌اند، بسیار شایع‌تر از انواع بدخیم بوده و تمایل دارند تا خود به خود بهبود پیدا کنند. در مقابل، تومورهای اولیه‌ی بدخیم به درمان‌های دارویی و جراحی نیاز داشته و در سیر خود تمایل دارند تا از محل ابتدایی خود جدا شده و در نقاط دیگر بدن توده ایجاد کنند. به این قابلیت آن‌ها متاستاز گفته می‌شود. این حالت اغلب در ریه‌ها اتفاق می‌افتد. شایع‌ترین نوع سرطان اولیه‌ی استخوان، استئوسارکوم نامیده می‌شود.


درمان کیست‌های استخوانی و انواع تومورهای خوش‌خیم استخوانی چیست؟


کیست‌های استخوان، از جمله ضایعات خوش‌خیم سیستم اسکلتی‌اند، که به خصوص در استخوان‌های بازو و ران به وجود می‌آیند. این ضایعات خوش‌خیم بدون علامت، اغلب به صورت اتفاقی کشف می‌شوند. این ضایعات در مواردی محدود، باعث ضعیف شدن و در نتیجه ایجاد شکستگی پاتولوژیک استخوان می‌گردند. کیست‌ها و تومور‌های خوش خیم استخوان به طور معمول به درمان جراحی نیازی ندارند و گاهی به خودی‌خود بهبودی پیدا می‌کنند. در موارد خاصی که تخریب استخوان با تومور خوش‌خیم، شدید بوده و یا تمایل به رشد داشته باشد، بیمار به عمل جراحی، تخلیه‌ی تومور و پیوند استخوان نیاز خواهد داشت. در کودکان و افراد جوان‌تر، با تزریق داروی کورتون به داخل کیست فعالیت استخوان‌سازی تحریک شده و در نتیجه تومور درمان خواهد شد.


تفاوت تومورهای خوش‌خیم و کیست‌های استخوانی با سرطان استخوان چیست؟


تومورهای بدخیم، رشد بسیار سریعی داشته و علائم آن در مدت زمان کوتاهی از نظر حجم توده مشخص می‌شود. به خصوص اگر درمان‌های کمکی- شیمی‌درمانی- با تاخیر شروع شود. تومور‌های خوش‌خیم و کیست‌ها، معمولاً بدون علامت و یا خیلی خفیف و با تاخیر طولانی هستند. مهم‌ترین تفاوت این دو نوع در آن است که، انواع سرطانی، قابلیت آن را دارند که از محل اولیه‌ی خود جدا و وارد گردش‌ خون یا لنف شده و در مکان‌های دور‌دست مانند؛ ریه‌ها، توده‌های ثانویه ایجاد کنند.
بر طبق آمار تقریبی، از هر یک میلیون نفر جمعیت کشور در یک سال، تعداد ۱۰ مورد بیمار، به سرطان اولیه‌ی استخوان مبتلا می‌شوند.
متاسفانه سرطان اولیه‌ی استخوان، اغلب در گروه سنی نوجوان و جوان و بین ۱۰ الی ۳۰ سالگی شایع است. نسبت ابتلاء در دختران و پسران مساوی بوده و شایع‌ترین محل بروز تومور در اطراف زانو‌، اطراف شانه و لگن خاصره است.
اختلالات ژنتیکی و تغییرات ایجاد‌شده در قسمت‌های خاصی از هسته سلولی، باعث تبدیل پروتئین‌های غیر‌فعال پروتوانکوژن به نوع فعال آن به نام انکوژن‌ها می‌گردد. انکوژن‌ها، پروتئین‌هایی را در سلول تولید می‌کنند، که نظم کنترل‌شده‌ی تکثیر سلولی را تحت تاثیر قرار داده و باعث ازدیاد سلولی و تکثیر بیش از حد آن‌ها در بدن می‌گردند. برخی عوامل محیطی از جمله تابش اشعه‌های یونیزان، و بعضی مواد شیمیائی و همچنین برخی از ویروس‌ها در این امر مقصر شناخته شده‌اند.


تغییرات ژنتیکی، عامل اصلی ایجاد اکثر تومورهای بدخیم سیستم اسکلتی هستند ولی سرطان استخوان ارثی نیست. در نتیجه این تغییرات ژنتیکی پس از تولد در سلول‌ها ایجاد می‌شود. البته انواع بسیار نادر ارثی این بیماری هم گزارش شده است.
با توجه به اینکه علت اصلی ایجاد سرطان استخوان نا‌شناخته است، شاید نتوان از ابتلا به آن پیشگیری کرد ولی دوری از اشعه یونیزان و برخی مواد شیمیائی خاص، که در ایجاد تومور‌های استخوان موثر شناخته شده‌اند از ابتلاء به سرطان استخوان جلو‌گیری می‌کند.


علائم سرطان استخوان


درد، اولین و مهم‌ترین علامت است. شروع آن خفیف است و به تدریج بر شدت درد افزوده می‌شود و در نهایت، حالت مداوم و طاقت‌فرسائی پیدا می‌کند و به خصوص درد شبانه شدید بوده و مانع از خواب بیمار می‌شود و یا پس از خواب بیمار از شدت درد بیدار می‌شود. در این مرحله رشد تومور سریع بوده و به بافت نرم اطراف نیز دست‌اندازی کرده و ورم ایجاد می‌کند. پس از ایجاد ورم خانواده‌ها متوجه جدیت موضوع شده و به پزشک مراجعه می‌کنند و با انجام رادیولوژی‌های خاص بیماری تشخیص داده می‌شود.


وجود درد و تورم در اندام یک فرد جوان پزشک را بر آن می‌دارد که، با عکس‌برداری ساده، چرخه‌ی تشخیصی بیماری را شروع کند. بیماران مبتلا به سرطان استخوان، بر خلاف مبتلایان به سرطان‌های احشائی و خون، حال عمومی خوبی داشته و به جز موارد نادر، علائمی مانند؛ تب، کاهش وزن و بی‌حالی در مراحل اولیه دیده نمی‌شود. قطعی‌ترین راه تشخیصی، انجام نمونه‌برداری از تومور استخوان است و این کار بایستی توسط همان پزشکی صورت گیرد که، جراحی نهائی را انجام خواهد داد.


درمان سرطان استخوان


در درمان سرطان استخوان، جراحان ارتوپدی که دوره‌ی تکمیلی جراحی تومور‌های ارتوپدی را گذرانده‌اند، در راس کار قرار می‌گیرند. در کنار آن‌ها پزشکان متخصص خون و انکولوژی، متخصصان پرتو درمانی، رادیولوژیست‌ها و پاتولوژیست‌ها قرار می‌گیرند. علاوه بر گروه پزشکی، مددکاران اجتماعی، متخصصان ساخت ارتوز و پروتز، روان‌شناسان و فیزیوتراپیست‌ها، نقش مهمی در تکمیل تیم درمانی دارند. بیمار مبتلا به سرطان استخوان، نیاز به انجام شیمی‌درمانی قبل و بعد از عمل و گاهی انجام رادیو‌تراپی خواهد داشت. هدف از جراحی، خارج کردن ضایعه‌ی تومورال به طور کامل و با حاشیه مطمئن از بدن بیمار است.


در شیمی‌درمانی، از داروهای شیمیائی برای سرکوب سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود؛ در نتیجه حجم تومور در اندام کاهش یافته و جراح با سهولت بیشتری آن را خارج می‌کند. همچنین شیمی‌درمانی کانون‌های متاستاتیک را از بین برده و از تشکیل متاستاز‌های جدید جلوگیری می‌کند. این دارو‌های شیمیائی علاوه بر فواید زیاد، عوارض نا‌خوشایندی همچون؛ بی‌حالی و ضعف مفرط، حالت تهوع و استفراغ، ریزش مو و دیگر عوارض خونی و گاهی قلبی را ایجاد می‌کند، که خوشبختانه اکثر آن‌ها موقت بوده و بیمار پس از شیمی‌درمانی به حال طبیعی خود باز می‌گردد.
در بین سرطان‌های اولیه استخوان، استئوسارکوم و سارکوم یوئینگ نسبت به دارو‌های شیمی‌درمانی حساس‌تر هستند. در رادیوتراپی یا پرتو‌درمانی اشعه‌هایی با طول موج‌های مختلف به ناحیه‌ی تومورال تابانیده می‌شود و تکثیر بی‌رویه آن‌ها کنترل می‌شود. برخی از سرطان‌های استخوانی مانند؛ سارکوم یووینگ نسبت به پرتو‌درمانی بسیار حساس بوده و حتی در نواحی غیر‌قابل دسترسی بدن از نظر جراحی، از پرتو‌درمانی برای درمان لوکال و موضعی تومور استفاده می‌شود.
عوارض کوتاه‌مدت رادیوتراپی، محدود به سوختگی‌های پوستی، سختی آن و بافت زیرین، بی‌حالی و حالت تهوع است. درمان هم زمان پرتو‌درمانی و عمل جراحی، خطر باز شدن زخم ناحیه‌ی عمل و عفونت‌های عمقی را افزایش داده و همچنین پرتودرمانی در دراز‌مدت احتمال ایجاد تومور‌های بدخیم دیگر در آن ناحیه را بالاتر می‌برد. براکی‌تراپی، نوعی پرتودرمانی است که، در آن ماده رادیواکتیو توسط کانون‌هایی که با عمل جراحی در بستر تومور و پس از برداشتن آن توسط جراح کاشته می‌شود، تابانیده شده و در نتیجه تاثیر آن به مراتب بیشتر از پرتودرمانی‌های معمول است.
در دوران گذشته تنها راه حل برای درمان سرطان اولیه استخوان قطع کردن اندام بود و حتی با وجود آن تعداد زیادی از بیماران در زمان کوتاهی دچار متاستاز ریه‌ها شده و فوت می‌کردند. امروزه با پیشرفت‌هایی که در امر تشخیص زودرس و به وجود‌آمدن پروتکل‌های موثر شیمی‌درمانی و تکنیک‌های بالای جراحی شده است، در بسیاری از بیماران، شانس زنده‌ماندن بالا رفته و در ۹۰ درصد موارد دیگر مجبور به قطع اندام نیستند.
در روش‌های مدرن جراحی، امکان خارج کردن کل ضایعه‌ی تومورال و بازسازی اندام به روش‌های مختلف بیولوژیک مانند؛ استفاده از آلوگرافت‌های استخوانی و یا استفاده از انواع پروتز‌های مفصلی وجود دارد.
با وجود تمامی روش‌های موثر درمانی، ممکن است تعدادی از سلول‌های بدخیم، باقی‌مانده و در همان محل قبلی و یا جای دیگر توده سرطانی ایجاد کنند. عوارض دیگر از جمله؛ عفونت‌ها، شکستگی‌ها و عوارض مربوط به شیمی‌درمانی به نسبت از اهمیت کمتری برخوردارند.


اهمیت تغذیه در درمان سرطان استخوان


با توجه به بیماری بدخیم این بیماران، دوره‌های سنگین شیمی‌درمانی باعث کاهش محسوس اشتها، حالت تهوع و استفراغ شده و این بیماران مقدار زیادی وزن و انرژی خود را از دست می‌دهند. همچنین عمل‌های جراحی سنگین به همراه مصرف آنتی‌بیوتیک‌های قوی و طولانی‌مدت، به مشکل تغذیه بیشتر دامن می‌زند. بهتر این است بیماران را به داشتم رژیم غذایی سالم و طبیعی تشویق کنیم. مقدار هر غذا در هر وعده باید کم باشد، ولی تعداد وعده‌ها افزایش یابد. نوشیدن همه نوع مایعات شامل آب، چای، دوغ و نوشیدنی‌های بدون گاز دیگر، بسیار مفید است.


اخبار پیشنهادی

نظرات کاربران

ارسال نظر جدید

لطفا برای ارسال نظر فرم زیر را پر کنید

  • هنوز هیچ نظری ارسال نشده است .